Yük sahibi ile taşıyıcı arasında H1 ve H2 organizasyonu
H türü firma yetkisi, eşya taşıma işini yurt içi veya uluslararası kapsamda organize eden komisyonculara yöneliktir.
- Kapsam
- Yurt İçi Taşıma Komisyoncuları
- İlk adım
- Komisyonculuk Rolünü Tanımlayın
- Son kontrol
H1 ve H2 Kimler İçin?
Yurt İçi Taşıma Komisyoncuları
Yük sahibi ile yurt içi taşıyıcıyı H1 kapsamında buluşturan işletmeler.
Uluslararası Organizasyon Firmaları
Yurt içi yanında sınır aşan eşya taşıma işlerini H2 kapsamında organize edenler.
Teklif ve Operasyon Ekipleri
Yük, rota, taşıyıcı seçimi, sözleşme ve hizmet bedeli akışını yöneten kadrolar.
Yük Talebinden Taşıyıcı Sözleşmesine
Komisyonculuk Rolünü Tanımlayın
Yük sahibinden alınan işi, seçilen taşıyıcıyı ve işletmenin sözleşmedeki sorumluluğunu açıkça belirleyin.
H1 veya H2yi Eşleştirin
Yalnız yurt içi organizasyon için H1i, uluslararası boyut da varsa H2yi gerçek rota ağıyla değerlendirin.
Firma Dosyası ve Kayıt Zincirini Kurun
UAB/e-Devlet işlemini taşıyıcı, sürücü SRC ve yönetici ODY/ÜDY kayıtlarından ayrı yürütün.
H1 ve H2nin Coğrafi Ayrımı
H türü yetki belgeleri, eşya taşımacılığı komisyonculuğu yapan işletmeler adına düzenlenir. Komisyoncu yük sahibinden taşıma talebini alır, işe uygun yetkili taşıyıcıyı bulur ve taraflar arasındaki ticari organizasyonu sözleşme ile kayıt altına alır. Kendi aracıyla fiilen taşıma yapmak, bir taşıyıcı adına satış yapan acente olmak ve bağımsız komisyonculuk faaliyeti aynı rol değildir.
H1 yurt içi eşya taşımacılığı komisyonculuğuna, H2 ise yurt içi ve uluslararası eşya taşımacılığı komisyonculuğuna yöneliktir. Coğrafi ayrım yalnız şirket unvanı veya internet sitesindeki ülke listesiyle kurulmaz. Yükün çıkış-varış noktaları, seçilen taşıyıcılar, sözleşme, fatura ve fiilî rota işletmenin beyan ettiği kapsamı birlikte göstermelidir.
Komisyoncu taşıyıcının yerine araç ve sürücü işleten taraf olmayabilir; ancak seçtiği taşıyıcının yetki alanını, yükün taşınabilirliğini ve hizmet koşullarını doğrulayacak bir kabul süreci kurmalıdır. Yük sahibine hangi hizmeti doğrudan kendisinin, hangisini taşıyıcının sunduğu açıklanmalıdır. Teslim süresi, hasar sorumluluğu ve ek masraf koşulları tarafların anlayacağı biçimde yazılmalıdır.
Değişebilen ücret, sermaye, kapasite, indirim veya başka başvuru rakamları bu rehberde sabitlenmez. Güncel H firma dosyası UAB/e-Devlet yetki belgesi hizmetinden yürütülür. Vergi, ticari sözleşme, elektronik kayıt, kişisel veri ve özel yük koşulları faaliyete göre ayrıca doğabilir. H belgesi bütün bu yükümlülükleri tek başına tamamlayan genel bir izin değildir.
Komisyonculuk operasyonunda alınan her teklif, yük sahibinin ilk talebiyle ve taşıyıcının son kabulüyle karşılaştırılmalıdır. Yük miktarı, adres, teslim zamanı veya özel koşul değiştiğinde eski teklif sessizce kullanılmamalı; maliyet ve sorumluluk etkisi taraflara yeniden bildirilmelidir. Taşıyıcıya devredilen evrakın sürümü, görevlendirme zamanı ve teslim teyidi aynı iş numarası altında tutulursa uyuşmazlıkların kaynağı daha kolay belirlenir. Bu kayıt disiplini, komisyoncunun kendi hizmetini taşıyıcının fiilî operasyonundan ayırmasına ve müşteriye doğru muhatabı göstermesine yardımcı olur.
Komisyonculuğun Üç Katmanı
H1, yurt içindeki yük ve taşıyıcıyı sözleşmeyle buluşturur
H1 işletmesi yurt içindeki bir taşıma talebi için yükün niteliğini, miktarını, ambalajını, teslim noktalarını ve zaman beklentisini kaydeder. Ardından faaliyete uygun yetkili taşıyıcıyla hizmet koşullarını eşleştirir. Teklifin hangi taşıma hizmetlerini kapsadığı ve taşıyıcının kim olduğu yük sahibine iş başlamadan bildirilmelidir.
Yurt içi rota kısa görünse bile ağırlık, özel yük, araç erişimi, teslim randevusu veya belediye kısıtları operasyonu etkileyebilir. Komisyoncu taşıyıcıya eksik yük bilgisi aktarmamalı ve yalnız en düşük bedel üzerinden uygunluk kararı vermemelidir. Kayıt zinciri, talebin kabulünden taşıyıcıya devrine ve teslim teyidine kadar izlenebilir olmalıdır.
H2 sınır aşan taşıma organizasyonunda daha geniş taraf zinciri kurar
H2 faaliyeti yurt içi yanında uluslararası eşya taşıma işlerini organize eder. Sınır aşan rotada gümrük, transit, yabancı taşıyıcı, aktarma ve ülke kuralları gibi ek taraflar bulunabilir. Komisyoncu her tarafın görevini sözleşme ve belge akışında açıkça göstermeli; yük sahibini belirsiz bir taşıma zinciriyle baş başa bırakmamalıdır.
Uluslararası organizasyonda döviz, bekleme, sınır geçişi, belge eksikliği ve aktarma gecikmesi gibi riskler teklif koşullarında ele alınmalıdır. Komisyoncu gümrük veya ülkeye giriş sonucunu belirleyen makam değildir. Yükle ilgili evrakın doğru tarafa zamanında iletilmesini ve değişikliklerin bütün operasyon katılımcılarına kaydedilmesini sağlar.
H, acente, TİO ve kişisel yeterlilikler eş anlamlı değildir
G türü acente belirli taşıyıcı adına aracılık ederken H türü komisyoncu yük sahibi için taşıma organizasyonu kurar. TİO ayrı bir işletme yetki çerçevesidir; H belgesinin veya ODY/ÜDYnin diğer adı değildir. Faaliyetin sözleşme ve sorumluluk modeli hangi işletme yetkisinin gerektiğini belirler.
H1 veya H2 firma adına düzenlenir. Sürücünün SRC belgesi kişisel; ODY/ÜDY yöneticinin mesleki yeterliliğidir. Irmak SRC H belgesi düzenlemez, taşıma komisyonculuğu yapmaz veya UAB/e-Devlet başvurusunu sonuçlandırmaz. MEB yetkili kurum olarak yalnız SRC/ODY/ÜDY eğitim programları hakkında bilgi verir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Taşıma Organizatörleri İçin Yanıtlar
H1 ile H2 arasındaki fark nedir?
H1 yurt içi, H2 yurt içi ve uluslararası eşya taşımacılığı komisyonculuğuna yöneliktir.
H belgesi taşıyıcı yetkisi midir?
Hayır. H komisyonculuk faaliyetidir; fiilî taşıyıcının uygun firma ve personel belgeleri ayrıca bulunur.
H belgesi TİO ile aynı mıdır?
Hayır. TİO ayrı bir işletme yetki çerçevesidir; H ve TİO eş anlamlı değildir.
Irmak SRC H belgesi verir mi?
Hayır. Kurumumuz yalnız MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitimi sunar.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.