Otobüs işletmeleri için B1, B2 ve B3 faaliyet ayrımı
B türü firma yetkisi; tarifeli, tarifesiz veya Yönetmelikte sayılan hususi taşıma modeline göre ayrılır ve kişisel SRC/ODY/ÜDY belgelerinin yerine geçmez.
- Kapsam
- Tarifeli Otobüs İşletmeleri
- İlk adım
- Otobüs Faaliyetini Tanımlayın
- Son kontrol
Hangi Otobüs İşletmesi Hangi Belgeye Bakar?
Tarifeli Otobüs İşletmeleri
Belirli hat ve sefer düzeninde ticari yolcu taşıyan, B1 faaliyet yapısını araştıran firmalar.
Tarifesiz Tur ve Transfer Firmaları
Grup, gezi veya sözleşmeye bağlı ticari otobüs seferleri için B2 kapsamını değerlendiren işletmeler.
Kendi İhtiyacı İçin Taşıyan Kurumlar
Personel, kendi diyaliz hastaları veya özel eğitim merkezindeki bireyler ile veli/vasilerini taşıyan B3 adayları.
Sefer Modelinden Resmî Başvuruya
Otobüs Faaliyetini Tanımlayın
Taşımanın ticari ya da hususi, tarifeli ya da tarifesiz ve yurt içi/uluslararası yönünü işletme modeliyle açıklayın.
B1, B2 veya B3ü Eşleştirin
Düzenli hat için B1, tarifesiz ticari sefer için B2, sınırlı hususi kapsam için B3 şartlarını ayırın.
Firma ve Personel Kayıtlarını Tamamlayın
UAB/e-Devlet firma başvurusunu, sürücü SRC ve yönetici yeterliliklerinden ayrı süreçler olarak yürütün.
B1, B2 ve B3ün Farkı
B türü yetki belgeleri otobüsle yolcu taşımacılığı yapan işletmeler için düzenlenir. B1 ve B2 ticari taşımacılıkta seferin tarifeli veya tarifesiz yapısına göre ayrılır; B3 ise işletmenin kendi ihtiyacına yönelik ve Yönetmelikte tek tek sayılan hususi taşıma durumlarını kapsar. Araç türü kadar yolcunun kim olduğu, hizmetin ücret karşılığı sunulup sunulmadığı ve sefer düzeni belirleyicidir.
B grubu bütün otobüs taşımalarını tek başına kapsayan genel izin değildir. Yurt içi odaklı D belgeleri, il içi D4 uygulaması ve başka özel izinler faaliyetin coğrafi alanına göre gündeme gelebilir. Değişebilen ücret, sermaye, taşıt kapasitesi ve araç yaşı rakamları yerine işletmenin güncel koşulları UAB yetki belgesi hizmetindeki başvuru dosyasından izlenmelidir.
Başvuru öncesi şirket faaliyet kaydı, taşıma sözleşmesi, hat veya grup organizasyonu, araç ruhsat niteliği ve yolcu kabul yöntemi aynı modeli göstermelidir. Tur, transfer, servis veya özel taşıma gibi tanıtım adları hukuki sınıfı tek başına belirlemez. Gerçek operasyon tarifeli, tarifesiz ya da hususi kapsamdan hangisine uyuyorsa yetki türü buna göre seçilir.
İşletme aynı anda birden fazla yolcu taşıma modeli yürütüyorsa her faaliyetin sözleşme, sefer ve yolcu kabul düzeni ayrı tanımlanmalıdır. Tek bir B belgesinin bütün ticari ve hususi operasyonları kapsadığı varsayılmamalıdır. Yeni hat, yeni müşteri grubu veya farklı coğrafi kapsam oluşturulduğunda firma yetkisi ile bağlantılı izinlerin faaliyet başlamadan önce uyumu sağlanmalıdır.
B Türü Belgelerin Üç Faaliyet Alanı
B1 tarifeli, B2 tarifesiz ticari otobüs taşımacılığıdır
B1, otobüsle ticari ve tarifeli yolcu taşımacılığına yönelir. Hat, güzergâh, kalkış-varış noktaları, sefer düzeni ve yolcunun hizmete erişim biçimi önceden belirlenmiş bir işletme yapısı oluşturur. Düzenli seferin kamuya sunulması; terminal, bilet, yolcu hakları, kayıt ve operasyon sorumluluklarını birlikte getirir. İşletme başvuru beyanıyla fiilî sefer planını tutarlı kurmalıdır.
B2, otobüsle ticari ve tarifesiz yolcu taşımacılığına ilişkindir. Tur, gezi, toplantı, grup transferi veya belirli sözleşmeye dayalı seferler bu model içinde değerlendirilebilir. Tarifesiz çalışma, kayıtsız veya plansız çalışma demek değildir; yolcu grubu, sözleşme, güzergâh, araç ve sürücü görevlendirmesi her sefer için izlenebilir olmalıdır.
Hususi taşımada “yalnız personel” anlatımı artık eksiktir
14 Ocak 2023 değişikliğiyle B3 kapsamı, gerçek veya tüzel kişinin kendi personelini taşımasının yanında kendi diyaliz merkezinde tedavi gören hastaları ve kendi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde destek eğitimi alan engelli bireyler ile bunların veli veya vasilerini taşımasını da içerir. Bu grupların kurumla doğrudan ilişkisi hususi taşıma niteliğinin temelidir.
B3, ücret karşılığı herkese açık yolcu taşıma veya başka işletmelere servis satma yetkisi değildir. Kurumun kendi faaliyeti için sayılan kişileri taşımasıyla sınırlıdır. Hasta veya engelli birey taşımacılığında erişilebilirlik, güvenli bindirme-indirme, refakat ve kişisel veri mahremiyeti gibi operasyon sorumlulukları da belge adından bağımsız biçimde yerine getirilmelidir.
Firma yetkisi, sürücü ve yönetici yeterliliği ayrı sorumluluklardır
B1, B2 veya B3 işletme adına düzenlenir. Otobüsü kullanan sürücünün uygun ehliyet ve faaliyetle eşleşen SRC yeterliliği kişisel belgedir. İşletmenin yetki belgesine göre aranan ODY veya ÜDY ise yönetici mesleki yeterliliğidir. Şirket belgesi sürücüye yeterlilik kazandırmaz; bir kişinin SRC sahibi olması da firmayı taşımacılık yapmaya yetkili kılmaz.
Irmak SRC, MEB tarafından yetkilendirilmiş SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumudur. B türü firma yetki belgesi düzenlemez, satmaz veya UAB başvurusunu sonuçlandırmaz. Firma işlemleri UAB/e-Devlet resmî hizmetinden yürütülür; kurumumuz sürücü ve yönetici kadrosunun uygun kişisel eğitim programını anlamasına destek verir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Otobüs İşletmeleri İçin Yanıtlar
B1 ile B2 arasındaki temel fark nedir?
B1 ticari ve tarifeli, B2 ticari ve tarifesiz otobüsle yolcu taşımacılığına yöneliktir.
B3 yalnız personel servisi için midir?
Hayır. Güncel kapsam kendi personelinin yanında kendi diyaliz hastalarını ve kendi özel eğitim merkezindeki engelli bireyler ile veli/vasilerini de içerir.
B türü belge SRC yerine geçer mi?
Hayır. B türü işletme yetkisidir; SRC sürücünün kişisel mesleki yeterliliğidir.
Irmak SRC B belgesi başvurusu yapar mı?
Hayır. Kurumumuz SRC/ODY/ÜDY eğitimi sunar; firma yetki belgesi UAB/e-Devlet üzerinden yürütülür.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.