Yolcu ve eşya akışını düzenleyen T1, T2 ve T3 terminalleri
T1 büyükşehir sınırları içindeki yolcu terminalini, T2 bu sınırların dışındaki yolcu terminalini, T3 ise eşya terminalini tanımlar.
- Kapsam
- Yolcu Terminali İşletmecileri
- İlk adım
- Terminalin Türünü ve Yerini Tanımlayın
- Son kontrol
Terminal İşletmeciliği Kimler İçin?
Yolcu Terminali İşletmecileri
Terminalin büyükşehir belediyesi sınırları içinde veya dışında olmasına göre T1 ya da T2 kapsamını değerlendiren işletmeler ve kamu kuruluşları.
Eşya Terminali İşletmecileri
Yük kabulü, saha hareketi, bekleme, aktarma ve teslim düzenini T3 kapsamında yöneten gerçek veya tüzel kişiler.
Operasyon ve Yönetim Kadroları
Taşıyıcı kabulü, peron veya saha planı, güvenlik, kayıt, yolcu hizmeti ve mesleki yeterlilik sorumluluklarını koordine eden ekipler.
Tesis Türünden Yetki Dosyasına
Terminalin Türünü ve Yerini Tanımlayın
Yolcu ya da eşya terminali ayrımını, yolcu terminalinde ise tesisin büyükşehir belediyesi sınırları içindeki gerçek konumunu belirleyin.
T1, T2 veya T3 Kapsamını Eşleştirin
Büyükşehir içindeki yolcu terminali için T1i, dışındaki yolcu terminali için T2yi, eşya terminali için T3ü değerlendirin.
Tesis ve Kadro Kayıtlarını Ayırın
UAB/e-Devlet firma işlemini belediye, imar, güvenlik ve işletme kayıtları ile sürücü SRCsi ve yönetici ODY/ÜDY yeterliliklerinden ayrı yürütün.
T1, T2 ve T3 Ne Anlama Gelir?
T türü yetki belgesi terminal işletmeciliği yapan gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları adına düzenlenen firma belgesidir. Terminal yalnız taşıtların durduğu bir alan değildir. Yolcu veya yük akışının belirli kurallarla kabul edildiği, taşıyıcıların hizmet aldığı, hareket ve teslim bilgilerinin kaydedildiği, saha güvenliği ile ortak kullanım düzeninin işletildiği bir tesistir. Bu nedenle faaliyet türü, tesisin konumu ve gerçek kullanım biçimi birlikte ele alınır.
T1 büyükşehir belediyesi sınırları içinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara, T2 büyükşehir belediyesi sınırları dışında kalan yerleşim birimlerinde yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara, T3 ise eşya terminali işletmeciliği yapacaklara yöneliktir. T1 ile T2 arasındaki temel ayrım terminalin hizmet verdiği hattın uzunluğu değil tesisin idari konumudur. T3te belirleyici unsur yolcu yerine eşya hareketine ayrılmış terminal faaliyetidir.
Yolcu terminalinde taşıyıcı kabulü, peron ve hareket planı, yolcu bilgilendirmesi, erişilebilirlik, bilet ve sefer verisi, bekleme alanları, güvenlik ve olağan dışı durum yönetimi birbirine bağlıdır. Eşya terminalinde ise giriş-çıkış kontrolü, yükün tanımlanması, saha ve rampa hareketi, devir kaydı, hasar bildirimi, iş sağlığı ve güvenliği ile teslim zinciri öne çıkar. Her iki modelde de işletmeci, terminalde hizmet veren taşıyıcının firma yetkisinden ayrı bir sorumluluk üstlenir.
Değişebilen ücret, sermaye, kapasite, alan veya teknik eşik rakamları bu rehberde sabitlenmez. Güncel firma işlemi UAB/e-Devlet yetki belgesi hizmetinde yürütülür; tesisin imar, ruhsat, belediye, itfaiye, erişilebilirlik, çevre, güvenlik ve çalışma düzenine ilişkin yükümlülükleri ayrıca doğabilir. Irmak SRC T1, T2 veya T3 firma belgesi düzenlemez. MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumu olarak sürücü ve yönetici yeterlilik programlarında hizmet verir.
Yolcu ve Eşya Terminallerinin Üç Katmanı
İdari sınır belge türünü, hizmet planı yolcu deneyimini belirler
T1 ve T2 yolcu terminali işletmeciliğine yönelir. T1 büyükşehir belediyesi sınırları içindeki, T2 bu sınırların dışında kalan yerleşim birimlerindeki terminal için değerlendirilir. Bir taşımanın başka şehre gitmesi terminali kendiliğinden T1 veya T2 yapmaz. Tesisin resmî konumu, kullanım amacı ve işletme sorumluluğu aynı dosyada açık olmalıdır. Sınır veya statü değişiklikleri gerçekleştiğinde kayıtların yeni duruma uyumu gecikmeden ele alınır.
Yolcu terminali işletmecisi peron tahsisini, giriş ve çıkış hareketlerini, taşıyıcı bilgilerinin görünürlüğünü ve yolcunun güvenli dolaşımını yönetir. Sefer değişikliği, gecikme, iptal, kayıp eşya, engelli erişimi ve acil durum iletişimi için görevler önceden tanımlanmalıdır. U-ETDS kapsamında terminale giren veya terminalden çıkan taşıtlara ilişkin veri yükümlülükleri de T1 ve T2 işletmecilerinin dijital operasyon düzeninin parçasıdır.
Yük, araç ve saha hareketi tek kayıt zincirinde buluşur
T3 eşya terminali işletmeciliğine yönelir. Terminalde farklı taşıyıcıların araçları, yükleri ve hizmet ekipleri aynı sahayı paylaşabilir. Giriş yetkisi, plaka ve firma kaydı, yükün türü, rampa veya bekleme alanı, devir zamanı ve çıkış teyidi birbirine bağlı tutulmalıdır. Tehlikeli, bozulabilir, ağır veya özel elleçleme gerektiren yükler için ilgili özel kurallar ve uygun hizmet tarafları ayrıca devreye girer.
T3 sahibi olmak yükü fiilen taşıyan firmanın K, C veya başka bir taşıma yetkisine ya da sürücünün kişisel belgesine dönüşmez. Terminal işletmecisi ortak sahanın güvenli ve kayıtlı kullanımından; taşıyıcı ise kendi taşıma faaliyetinden sorumludur. Hasarlı ambalaj, uygunsuz araç, yanlış yük veya bekleme uyuşmazlığında giriş fotoğrafı, sayım, devir tutanağı ve zaman kaydı tarafların sorumluluk sınırını görünür kılar.
T belgesi SRC, ODY ve ÜDYnin yerine geçmez
T1, T2 ve T3 işletme adına düzenlenen yetki belgeleridir. Terminalde çalışan veya hizmet veren sürücünün SRC belgesi yaptığı taşımanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. ODY ve ÜDY ise işletmedeki orta veya üst düzey yöneticiler adına düzenlenen mesleki yeterliliklerdir. Firma yetkisi, tesis uygunluğu, taşıyıcının belgesi ve kişinin yeterliliği ayrı katmanlar olduğu için biri diğerlerini otomatik olarak tamamlamaz.
Profesyonel terminal yönetimi günlük kontrol listeleriyle desteklenir. Açılışta saha, peron, aydınlatma, yönlendirme ve güvenlik düzeni; çalışma sırasında giriş-çıkış, veri, temizlik ve yolcu ya da yük akışı; kapanışta olay, hasar, kayıp, teslim ve vardiya kayıtları kontrol edilir. Yetki, tesis veya görev değişikliği yalnız sözlü bilgiyle bırakılmaz. İlgili kayıtlara işlendiğinde denetim ve hizmet kalitesi aynı veri zemini üzerinden izlenebilir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Terminal İşletmecileri İçin Kısa Yanıtlar
T1 ile T2 arasındaki fark nedir?
İkisi de yolcu terminali içindir. T1 büyükşehir belediyesi sınırları içinde, T2 bu sınırların dışında kalan yerleşim birimlerinde terminal işletmeciliğine yöneliktir.
T3 hangi faaliyet içindir?
T3, eşya terminali işletmeciliği yapan gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili kamu kuruluşlarına yöneliktir.
T belgesi SRC, ODY veya ÜDY yerine geçer mi?
Hayır. T firma adına; SRC sürücü, ODY ve ÜDY yönetici adına düzenlenen ayrı belge ve yeterliliklerdir.
Irmak SRC T1, T2 veya T3 belgesi verir mi?
Hayır. Irmak SRC, MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumudur; terminal işletmesi yetki belgesi UAB/e-Devlet kanallarında yürütülür.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.