Eşya taşımacılığında C1, C2 ve C3 faaliyet ayrımı
C türü işletme belgeleri; kendi eşyasını taşıma, ücret karşılığı genel eşya taşıma ve uzmanlaşmış taşınma eşyası hizmetlerini birbirinden ayırır.
- Kapsam
- Kendi Eşyasını Taşıyan İşletmeler
- İlk adım
- Eşyanın Sahibini ve Hizmeti Belirleyin
- Son kontrol
Hangi İşletme Hangi C Türüne Bakar?
Kendi Eşyasını Taşıyan İşletmeler
Ana faaliyetiyle ilgili kendi eşyasını hususi olarak taşıyan ve C1 kapsamını değerlendiren firmalar.
Ticari Nakliye İşletmeleri
Başkasına ait eşyayı ücret karşılığı yurt içi veya uluslararası taşıyan C2 adayları.
Ev ve Büro Taşıma Firmaları
Paketleme, yükleme, taşıma ve teslim zinciriyle taşınma eşyası hizmeti sunan C3 işletmeleri.
Eşyanın Niteliğinden Başvuruya
Eşyanın Sahibini ve Hizmeti Belirleyin
Kendi eşyanız mı, müşteriye ait ticari yük mü yoksa ev/büro taşınma eşyası mı taşıdığınızı netleştirin.
C1, C2 veya C3ü Eşleştirin
Hususi, genel ticari veya uzmanlaşmış taşınma faaliyetiyle uyumlu yetki türünü resmî açıklamalardan seçin.
Firma ve Personel Süreçlerini Ayırın
UAB/e-Devlet firma başvurusunu sürücü SRC ve yönetici ODY/ÜDY yeterliliklerinden ayrı yürütün.
C1, C2 ve C3ün Farkı
C türü yetki belgeleri, karayoluyla eşya taşımacılığı yapan firmalar adına düzenlenir. C1 işletmenin kendi esas işiyle ilgili eşyayı hususi olarak taşımasına, C2 başkasına ait eşyayı ücret karşılığı ticari olarak taşımasına, C3 ise ev ve büro gibi taşınma eşyasının ticari taşınmasına yöneliktir. Eşyanın kime ait olduğu ve taşımanın hizmet olarak satılıp satılmadığı belge ayrımının merkezindedir.
C belgeleri yurt içi ve uluslararası eşya operasyonlarının firma yetki çerçevesinde değerlendirilmesinde kullanılır; ancak güzergâh, yük cinsi ve sınır aşan taşımanın ek kuralları ayrıca ele alınabilir. Tehlikeli madde, atık, gıda veya özel nitelikli yükler için C belgesinin yanında başka izin, eğitim ya da taşıma koşulları doğabilir.
Bu rehber değişebilen ücret, sermaye, taşıt sayısı, kapasite veya araç yaşı rakamı vermez. Şirket faaliyet kaydı, taşıma sözleşmesi, araç ruhsatı, yük belgesi ve gerçek operasyon aynı sınıfı göstermelidir. “Nakliye”, “lojistik” veya “taşımacılık” gibi ticari unvanlar tek başına C1, C2 ya da C3 hakkı oluşturmaz.
Belge türü seçilirken yalnız ilk planlanan sefere değil, işletmenin düzenli gelir modeline ve müşteriye verdiği taahhüde bakılmalıdır. Kendi ürününü zaman zaman taşıyan bir üreticiyle farklı müşterilerden yük kabul eden nakliyeci aynı ticari ilişkiyi kurmaz. Evden eve taşıma sözleşmesinde paketleme ve yerleştirme sorumluluğu üstlenen işletmenin operasyonu da standart paletli yük sevkiyatından ayrılır. Başvuru öncesinde faaliyet belgesi, sözleşme örneği, fatura düzeni, araç kullanım modeli ve personel görevleri birlikte okunursa yanlış sınıfa yönelme riski azalır. Sınır aşan bir hat planlanıyorsa taşıma yapılan ülke ve yük için gereken ek belgeler de seferden önce ayrı bir kontrol listesinde ele alınmalıdır.
C Türü Belgelerin Üç Faaliyet Alanı
C1 kendi eşyanız, C2 müşterinin yükü için değerlendirilir
C1 kapsamında işletme, ana faaliyet konusu nedeniyle sahip olduğu veya işlettiği eşyayı kendi ihtiyacı için taşır. Taşıma bağımsız bir hizmet olarak üçüncü kişiye satılmaz. Üretim malzemesinin tesisler arasında sevki, işletme ekipmanının şantiyeye götürülmesi veya kendi ürününün dağıtımı gibi modellerde eşya sahipliği ve faaliyetin işletmenin esas işiyle bağı kayıtlarla gösterilmelidir.
C2de taşıma faaliyeti doğrudan ticari hizmettir. Müşterinin eşyası taşıma sözleşmesi ve ücret karşılığında teslim alınır, sevk edilir ve alıcıya ulaştırılır. Yükün kabulü, teslim belgesi, hasar sorumluluğu, güzergâh, araç ve sürücü görevlendirmesi profesyonel nakliye zincirinin parçalarıdır. C1 sahibi işletme bu yetkiyi başkalarına nakliye satmak için kullanamaz.
C3 ev ve büro eşyasında ayrı hizmet zinciri kurar
C3, ev veya büro taşınması sırasında kullanılan kişisel ve kurumsal eşyaların ticari taşınmasına odaklanır. Bu hizmet yalnız kamyonla yükü bir noktadan diğerine götürmek değildir; keşif, paketleme, demontaj, etiketleme, taşıma, yeniden kurulum ve teslim sorumluluklarını içerebilir. Eşyanın niteliği ve müşteriyle kararlaştırılan hizmet kapsamı sözleşmede açık olmalıdır.
Taşınma eşyası çoğu zaman farklı boyut, kırılganlık ve kişisel değer taşıyan parçalardan oluşur. Araç içi sabitleme, bina erişimi, asansör kullanımı, kat planı, ortak alan güvenliği ve hasar tutanağı C3 operasyonunun kendine özgü riskleridir. Genel ticari yük taşımacılığı yapan C2 ile bu uzmanlık alanı aynı hizmet tanımına indirgenmemelidir.
Firma yetkisi, sürücü ve yönetici belgelerinin yerine geçmez
C1, C2 veya C3 şirket adına düzenlenen taşıma yetkisidir. Kamyon veya kamyoneti kullanan sürücünün uygun ehliyeti ve faaliyete göre gerekli SRC sınıfı kişisel yeterliliktir. İşletmede aranan ODY ya da ÜDY de yönetici mesleki yeterliliğidir. Yükün özel niteliğine bağlı mesleki eğitimler ayrıca gerekebilir.
Irmak SRC, MEB tarafından yetkilendirilmiş SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumudur. C türü firma yetki belgesi düzenlemez, satmaz veya UAB başvurusunu sonuçlandırmaz. Firma işlemleri UAB/e-Devlet resmî hizmetinde yürütülür; kurumumuz sürücü ve yönetici kadrosunun kişisel eğitim programlarını anlamasına destek sağlar.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Eşya Taşımacılığı İçin Yanıtlar
C1 ile C2 arasındaki temel fark nedir?
C1 işletmenin kendi işiyle ilgili eşyayı hususi taşımasına; C2 başkasına ait eşyayı ücret karşılığı ticari taşımasına yöneliktir.
C3 hangi yükler içindir?
Ev, büro ve benzeri taşınma eşyasının ticari taşıma hizmeti için uzmanlaşmış yetki türüdür.
C belgesi SRC yerine geçer mi?
Hayır. C belgesi firma yetkisidir; SRC sürücünün kişisel mesleki yeterliliğidir.
Irmak SRC C belgesi başvurusu yapar mı?
Hayır. Kurumumuz SRC/ODY/ÜDY eğitimi sunar; firma başvurusu UAB/e-Devlet üzerinden yürür.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.