Ticari Araç Sürücüleri İçin SRC Belgesi Eğitim ve Bilgilendirme

Karayolu taşımacılığı mevzuatında sürücü için aranacak mesleki yeterlilik sınıfı, taşıma faaliyeti ve taşıt niteliğine göre belirlenir. Yolcu taşımacılığında SRC 1 uluslararası, SRC 2 yurt içi faaliyetleri; eşya ve kargo taşımacılığında SRC 3 uluslararası, SRC 4 yurt içi faaliyetleri esas alan belge sınıflarıdır.

SRC 1 ve SRC 3 uluslararası alanı kapsayan üst belge türleridir: SRC 1 aynı zamanda SRC 2 kapsamındaki yurt içi yolcu faaliyetlerinde, SRC 3 ise SRC 4 kapsamındaki yurt içi eşya-kargo faaliyetlerinde kullanılabilir. Bu kapsam ilişkisi, işletmenin taşıma yetki belgesi veya aracın faaliyete uygunluğu gibi firma ve taşıt şartlarının yerine geçtiği anlamına gelmez. Sürücü belgesi kişiye, taşıma yetki belgesi işletmeye aittir; doğru iş planında ikisi birlikte düşünülür.

SRC Kurye de genel eşya-kargo belgesinin yeni adı değildir. Motosiklet ve moped ile ticari kurye gönderisi taşıyan sürücüler için oluşturulmuş ayrı bir yeterlilik türüdür. Otomobil, panelvan veya kamyonetle yapılan dağıtım işi ile motosikletli kurye faaliyeti bu nedenle aynı belge adı altında değerlendirilmez.

Millî Eğitim Bakanlığı ÖDSGM tarafından yayımlanan 2026 Ulaştırma Hizmetleri MYS e-Sınav Kılavuzu uyarınca teorik e-sınavlarda başarı eşiği 100 puan üzerinden 60 puandır. Adayların ders devamlılığı ve teorik e-sınav süreçleri MEB yetkili mesleki eğitim kurslarınca yürütülür. Sınavda 60 puan alarak başarılı olan kursiyerlerin belgelendirme onayları T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından e-Devlet kapısına aktarılmaktadır. Ambalajlı veya dökme tehlikeli madde taşıyan SRC 5 (ADR) belgelendirmesi ise doğrudan UAB yetki ve sınav takvimi kapsamındadır.

2026 MEB kılavuzuna göre SRC 1, SRC 2, SRC 3, SRC 4 ve SRC Kurye sınavlarının her biri 40 sorudan oluşur ve standart sınav süresi 45 dakikadır. Başarı için 100 üzerinden en az 60 puan gerekir. Kılavuzda her sınav oturumu için 1.250 TL e-sınav ücreti yer alır; bu ödeme kurs öğrenim ücretinden ayrıdır. Adayın sınav randevusu, eğitim ve devam şartları tamamlandıktan sonra ilgili sistem üzerinden oluşturulur.

Sınav hazırlığında yalnız soru ezberlemek yerine trafik güvenliği, sürücü davranışı, ilk yardım, araç bilgisi, çalışma-dinlenme düzeni ve taşımacılık mevzuatı arasındaki bağlantıyı öğrenmek kalıcı sonuç verir. Ders planı bu başlıkları belge türüne özgü örneklerle işler: yolcu programlarında yolcu güvenliği ve iletişim; eşya-kargo programlarında yük emniyeti ve taşıma sorumluluğu öne çıkar.

Belge sınıflarının kapsam ilişkilerinde SRC 1, SRC 2 yurt içi yolcu taşımacılığı alanını; SRC 3 ise SRC 4 yurt içi eşya ve kargo taşımacılığı alanını içerir. Bu ilişki sürücünün taşıt, faaliyet izni ve diğer mesleki koşullarını ortadan kaldırmaz; her görev için güncel şartlar ayrıca değerlendirilir.

Belge seçerken sık yapılan hata, yalnız araç adından hareket etmektir. Aynı kamyonet bir işletmenin kendi malını taşıyabilir, ticari kargo dağıtımında çalışabilir veya farklı bir yetki rejimine tabi olabilir. Aynı şekilde minibüs; personel servisi, tarifeli yolcu taşımacılığı ya da başka bir faaliyette kullanılabilir. SRC sınıfı, sürücünün fiilen üstlendiği taşıma işiyle eşleştirilmelidir.

SRC belgesi ile psikoteknik değerlendirme raporu birbirinin alternatifi değildir. SRC mesleki bilgi ve yeterlilik eğitimine, psikoteknik değerlendirme ise sürücünün algı, dikkat, tepki ve benzeri sürüş becerilerinin sağlık mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesine ilişkindir. Ticari sürücünün görevine göre iki yükümlülük aynı anda aranabilir.