Tehlikeli Madde Taşıyan Sürücüler İçin SRC 5 ADR Belgesi

Karayoluyla tehlikeli madde taşımacılığına yönelik SRC 5 (ADR), genel eşya ve kargo taşımacılığı için kullanılan SRC 3 ve SRC 4 belge sınıflarından ayrı bir uzmanlık alanıdır. Akaryakıt, gaz, yanıcı veya kimyasal nitelikteki tehlikeli yüklerin taşınmasında UAB kapsamındaki ADR eğitim ve belgelendirme koşulları uygulanır.

SRC 5, genel yük belgeleri olan SRC 3 ve SRC 4’ün yerine geçen bir üst belge değildir; tehlikeli maddeye özgü ek uzmanlıktır. Örneğin uluslararası hatta tehlikeli madde taşıyan bir sürücünün genel eşya-kargo faaliyeti için SRC 3, tehlikeli maddenin türü için de uygun SRC 5 uzmanlığı bulunmalıdır.

ADR sınıflandırması yükün tehlike özelliğini tanımlar. Sürücü; taşıma evrakındaki UN numarası, tehlike etiketi, turuncu plaka, yazılı talimat, araçta bulunması gereken koruyucu donanım ve yükle uyuşmayan maddelerin birlikte taşınması gibi temel risk başlıklarını eğitimde öğrenir.

SRC 5 ders konularında tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, turuncu levha ve tehlike ikaz etiketlemesi, araç güvenlik donanımlarının kullanımı ile kişisel koruyucu teçhizat standartları anlatılır. Dökme ve tanker taşımacılığı yürütecek sürücüler için temel eğitime ilave olarak Tanker Uzmanlık Eğitimi konuları işlenmektedir.

UAB’nin sık sorulan sorular sayfasına göre ADR Temel programı 18 saat teorik ve 1 saat uygulamadan oluşur; Temel sınavda 25 soru vardır. Tanker uzmanlığı için Temel eğitime ek 12 saat teorik ve 1 saat uygulama eğitimi alınır; Temel ve Tanker kitapçığında toplam 40 soru sorulur. Sınıf 1 ve Sınıf 7 uzmanlıkları da Temel belgenin üzerine eklenir.

Uygulama eğitiminin amacı yangın, sızıntı, kaza ve tahliye senaryolarında sürücünün önce kendi güvenliğini, ardından çevre ve diğer yol kullanıcılarının güvenliğini koruyacak sırayı öğrenmesidir. Yanlış müdahale tehlikeyi büyütebileceğinden, yazılı talimat ve acil durum iletişimi eğitimde merkezi yer tutar.

SRC 5 (ADR) belgeleri düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerliğini korur. Sürücülerin belge geçerlilik süresi tamamlanmadan, belgenin 5. yılı içerisinde yenileme eğitimine katılarak T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ilan edilen takvimdeki yenileme sınavında başarılı olmaları gerekmektedir.

SRC 5 belgesi beş yıl geçerlidir. Yenileme eğitimi ve sınavı, belgenin sürekliliğini sağlamak için bitiş tarihi yaklaşmadan planlanmalıdır. Temel belgeye sonradan eklenen Tanker, Sınıf 1 veya Sınıf 7 uzmanlığının geçerlilik tarihi Temel belgenin geçerlilik süresini aşmaz.

Sefer öncesi rutin; taşıma evrakı ve yazılı talimatın araçta bulunması, işaretleme ve levhaların doğru olması, yangın söndürücü ve kişisel koruyucu donanımın kullanıma hazır bulunması, sızıntı veya ambalaj hasarı olup olmadığının incelenmesi gibi adımları kapsar. Bu hazırlık yalnız denetim için değil, olay anında doğru karar verebilmek içindir.