Faaliyetinize göre doğru belge ailesini bulun
UAB firma yetkileri; taşıtın türünden önce yolcu, eşya, acentelik, organizasyon, dağıtım ve terminal faaliyetinin gerçek iş modeline göre ayrılır.

Bu Rehber Kimler İçin?
Taşıma İşletmeleri
Yolcu veya eşya taşıyan, faaliyet alanına uygun firma yetkisini belirlemek isteyen şirketler.
Aracı ve Organizasyon Firmaları
Acente, komisyoncu, lojistik veya taşıma işleri organizatörü rolünü doğru sınıfa bağlayan işletmeler.
Dağıtım ve Terminal İşletmeleri
Kargo, ambar, dağıtım veya terminal hizmetlerinin ayrı yetki yapısını araştıran kurumlar.
İş Modelinden Resmî Firma Dosyasına
Gerçek Faaliyeti Tanımlayın
Yolcu mu eşya mı taşındığını, ticari veya hususi ilişkiyi ve işletmenin fiilî rolünü kayıtlarla belirleyin.
Belge Ailesini Eşleştirin
Taşıyıcı, acente, komisyoncu, organizatör, dağıtıcı veya terminal işletmesi ayrımına göre doğru gruba ilerleyin.
Firma ve Kişisel Belgeleri Ayırın
UAB/e-Devlet firma işlemini sürücü SRC ve yönetici ODY/ÜDY mesleki yeterliliklerinden ayrı yürütün.
Firma Belgesi ile Kişisel Yeterlilik Farkı
Karayolu taşıma yetki belgeleri, işletmenin yaptığı faaliyete göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından firma adına düzenlenen yetki çerçeveleridir. Belge seçimi yalnız kullanılan otomobil, otobüs, kamyon veya kamyonete bakılarak yapılamaz. Yolcunun ya da eşyanın kime ait olduğu, hizmetin ücret karşılığı sunulması, seferin tarifeli olması, faaliyetin coğrafi alanı ve işletmenin taşıyıcı mı aracı mı olduğu birlikte değerlendirilir.
Firma yetki belgeleri ile kişisel mesleki yeterlilik belgeleri farklıdır. SRC ticari aracı kullanan sürücünün, ODY ve ÜDY ise işletmedeki orta veya üst düzey yöneticinin kişisel yeterliliğidir. A, B, C, D, F, G, H, K, L, M, N, P ve T türleri şirketin taşıma veya aracılık faaliyetine ilişkindir; taşıma işleri organizatörlüğü güncel TİO yetki belgesiyle yürütülür. Bir sürücünün SRC sahibi olması firmaya faaliyet yetkisi vermez; şirket belgesi de sürücünün kişisel yeterliliğinin yerine geçmez.
Güncel belge aileleri belirli iş modellerini kapsar; eski internet içeriklerinde görülen her harf günümüzde aktif ayrı bir başvuru sınıfı değildir. S türü güncel Karayolu Taşıma Yönetmeliği listesindeki aktif belge ailelerinden biri değildir. R1 ve R2 için de yeni belge düzenlenmez ve yenileme yapılmaz; bu faaliyetler güncel TİO mevzuatı kapsamında değerlendirilir. Eski URLler tarihsel kapsamı ve doğru geçiş bilgisini korumak için yayında tutulur.
Araç, koltuk, sermaye, tonaj ve faaliyet alanı gibi açık asgari şartlar güncel mevzuat tarihini gösteren etkileşimli rehberde hesaplanır. Güzergâh, terminal, belediye çalışma alanı, özel yük, gümrük, tüketici işlemleri ve kişisel veri gibi ek sorumluluklar faaliyetin niteliğine göre ayrıca doğabilir. Bir firma belgesi bütün diğer izinlerin yerine geçen genel ruhsat değildir.
Taşıma yetki belgesi seçimi araç tipinden önce işletmenin gelir ve sorumluluk modeline göre yapılır. İşletme yolcu mu eşya mı taşıyor; kendi malını mı yoksa müşterinin yükünü mü sevk ediyor; tarifeli hat mı, grup seferi mi, acentelik mi, komisyonculuk mu, lojistik veya dağıtım mı yapıyor; il içi, yurt içi ya da uluslararası mı çalışıyor? Bu sorular A, B, C, D, F, G, H, K, L, M, N, P, R ve T aileleri arasındaki doğru yönü gösterir. Araçların kaydı, mali yeterlilik, mesleki saygınlık, yönetici istihdamı, sigorta ve fiziksel işyeri gibi ayrıntılar seçilen sınıfa göre değişir. Başvuru dosyası gerçek faaliyet planı kurulmadan yalnız belge adı üzerinden hazırlanmaz.
Güncel Belge Ailelerinin Üç Ana Ekseni
A–D ve K grupları taşımanın araç, alan ve ticari modelini ayırır
A türü otomobille yolcu, B türü otobüsle yurt içi veya uluslararası yolcu, D türü otobüsle yurt içi yolcu faaliyetlerine yönelir. B1 ve D1 tarifeli, B2 ve D2 tarifesiz ticari modele; B3 ve D3 Yönetmelikte sayılan sınırlı hususi yolcu gruplarına bağlanır. D4 il içi ve 100 kilometreye kadar ticari yolcu taşıma alanıyla sınırlıdır.
C türü yurt içi ve uluslararası eşya faaliyetlerini; K türü ise yurtiçi eşya taşımacılığını sınıflandırır. K1 ticari genel eşya, K2 işletmenin kendi eşyasına yönelik hususi taşıma, K3 taşınma eşyası içindir. Aynı yük aracının kullanılması ticari, hususi ve ev/büro taşıma ilişkilerini birbirine dönüştürmez.
Firma belgesi ile kişisel yeterlilikler aynı dosyanın farklı katmanlarıdır. SRC ticari taşıtı kullanan sürücüye, ODY ve ÜDY işletmedeki orta ve üst düzey yöneticilere aittir. Yetki belgesi ise şirketin faaliyetine verilir. Birinin bulunması diğerinin yerine geçmez; araç, işletme, sürücü ve yönetici kayıtları birlikte uyumlu olmalıdır.
F, G, H ve güncel TİO yapısında işletmenin aracılık rolü belirleyicidir
F yolcu taşımacılığı acenteliği; G eşya veya kargo taşımacılığı acenteliği; H eşya taşımacılığı komisyonculuğu faaliyetlerine yönelir. Acente belirli taşıyıcı adına hizmet sunarken komisyoncu yük sahibi için uygun taşıyıcıyla ticari organizasyon kurar. Bu roller fiilî taşıyıcının firma yetkisiyle aynı değildir.
Taşıma işleri organizatörlüğü güncel TİO yetki belgesi kapsamında yürütülür. R1 ve R2 tarihsel belge adlarıdır; yeni düzenleme veya yenileme konusu değildir. TİO işletme yetki çerçevesi, ODY/ÜDY ise kişisel yönetici yeterlilikleridir. İşletmenin sözleşmede üstlendiği sorumluluk, hizmetin coğrafi alanı ve fiilî operasyon modeli doğru sınıfı belirler.
L, M, N, P ve T işletmenin ağ içindeki görevini ayırır
L türü lojistik işletmeciliği; M tarifeli kargo işletmeciliği; N nakliyat ambarı; P dağıtım işletmeciliği için düzenlenir. Yükün depolanması, konsolidasyonu, hat üzerinde taşınması, aktarma merkezinde ayrıştırılması veya son noktaya dağıtılması birbirinden farklı operasyon sorumluluklarıdır. Bir işletmenin “lojistik” unvanı kullanması bütün bu faaliyetleri otomatik kapsamaz.
T türü terminal işletmeciliğine yönelir: T1 büyükşehir sınırları içindeki yolcu terminalleri, T2 diğer yerleşimlerdeki yolcu terminalleri, T3 eşya terminalleri için ayrılır. Terminal belgesi taşıyıcının yolcu veya eşya taşıma yetkisi değildir. Irmak SRC bu firma belgelerini düzenlemez veya UAB/e-Devlet başvurusunu sonuçlandırmaz; MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumu olarak kişisel programlar hakkında bilgi verir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
İşletmeler İçin Temel Yanıtlar
Firma yetki belgesi ile SRC aynı şey midir?
Hayır. Firma yetkisi işletme adına, SRC ise ticari araç sürücüsü adına düzenlenen ayrı belgelerdir.
Hangi yetki belgesini seçmeliyim?
Yolcu veya eşya türü, ticari ya da hususi ilişki, coğrafi alan ve taşıyıcı/aracı rolü birlikte belirlenmelidir.
S türü güncel bir yetki belgesi midir?
Hayır. Güncel KTY listesindeki aktif aileler arasında S türü ayrı bir belge olarak bulunmaz.
Irmak SRC firma yetki belgesi verir mi?
Hayır. Irmak SRC MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumudur; firma işlemleri UAB/e-Devlet kanalında yürütülür.
Yetki belgesi türü yalnız araç ruhsatına bakılarak seçilir mi?
Hayır. Araç cinsi önemlidir ancak taşımanın yolcu veya eşya olması, ticari ya da hususi niteliği, hizmet modeli ve coğrafi alan birlikte değerlendirilir.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.