Taşımacılık Şirket Sahipleri ve Yönetim Kurulu İçin ÜDY Belgesi

Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği uyarınca, mevzuatta ÜDY görevlendirme yükümlülüğü bulunan ilgili yetki belgesi ve faaliyet sınıfındaki işletmelerde üst düzey yönetici bulundurulması yasal bir zorunluluktur.

ÜDY Belgeleri 4 ana sınıfa ayrılır: ÜDY 1 uluslararası yolcu taşımacılığı, ÜDY 2 yurtiçi yolcu taşımacılığı, ÜDY 3 uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı, ÜDY 4 yurtiçi eşya ve kargo taşımacılığı yöneticiliğidir. Yönetmelikteki derece ve kapsam ilişkileri şu şekildedir: ÜDY 1 belgesi alan yönetici ÜDY 2, ODY 1 ve ODY 2 yetkilerini kapsar. ÜDY 2 belgesi alan yönetici ODY 2 yetkilerini kapsar. ÜDY 3 belgesi alan yönetici ÜDY 4, ODY 3 ve ODY 4 yetkilerini kapsar. ÜDY 4 belgesi alan yönetici ODY 4 yetkilerini kapsar.

Mevzuat hükümleri gereğince ÜDY belgesi alacak yöneticiler için en az lise veya dengi okul mezuniyeti temel öğrenim şartıdır. Bununla birlikte UAB mevzuatında belirli yükseköğretim alanlarından mezun olan veya geçmiş mesleki kıdem ve tecrübe şartlarını karşılayan kişiler için mevzuata bağlı muafiyet ve alternatif edinim imkânları bulunmaktadır.

MEB Ulaştırma Hizmetleri MYS e-sınav kılavuzu uyarınca teorik e-sınavda başarı barajı 100 üzerinden 60 puandır. 60 ve üzeri puan alan adaylar sınav aşamasını geçmiş kabul edilir ve mesleki yeterlilik tescil kayıtları UAB tarafından yürütülür.

ÜDY eğitim programlarında kurumsal yönetim, finansal planlama, karayolu taşıma hukuku, faaliyet türüne göre uluslararası sözleşmeler ve kriz yönetimi başlıkları ele alınır.

Taşımacılık işletmelerinde stratejik yönetim karar süreçleri ile yetki belgelerinin mevzuata uyumlu yürütülmesi yönetici ders konuları arasında yer alır.

Üst düzey yöneticilerin mevzuat hükümleri ve hukuki sorumlulukları, ilgili ÜDY programının ana başlıkları arasındadır.

Taşımacılık yetki belgelerinin yürütülmesi ve mevzuat şartlarının sürdürülmesi üst düzey yönetici sorumlulukları çerçevesinde değerlendirilmektedir.

ÜDY belgesi, taşımacılık işletmesini temsil ve ilzam eden veya şirket faaliyetlerini üst düzeyde sürekli ve etkin biçimde yöneten kişilerin mesleki yeterliliğidir. Genel müdür, genel müdür yardımcısı, koordinatör veya benzeri yetkiyle strateji, bütçe, uyum, risk, insan kaynağı ve operasyon sonuçlarından sorumlu yöneticiler bu çerçevede değerlendirilir. Günlük sefer yönetimini merkez alan ODY’den farklı olarak ÜDY, işletmenin bütününe ilişkin karar sorumluluğunu taşır.

ÜDY görevi günlük sefer çizelgesinin ötesinde; yatırım ve filo politikası, bütçe, insan kaynağı, sözleşme ve sigorta yaklaşımı, risk yönetimi, hizmet kalitesi ve mevzuata uyum sistemini kapsar. Yolcu veya eşya-kargo alanı ile yurt içi ya da uluslararası faaliyet ayrımı, ÜDY 1, ÜDY 2, ÜDY 3 ve ÜDY 4 seçeneklerinden hangisinin gerekli olduğunu belirler. ÜDY ilgili faaliyet alanındaki ODY kapsamını içerir; sürücü SRC’sinin veya işletme yetki belgesinin yerine geçmez.

ÜDY eğitimi seçilirken yalnız sınav başarısı değil, üst düzey karar sorumluluğuna hazırlık aranmalıdır. İyi bir program mevzuat maddesini bütçe, sözleşme, insan kaynağı, filo yatırımı ve risk senaryosuyla ilişkilendirir. Irmak SRC, ÜDY 1–4 için program ve ücret ayrımını yayımlar; adayın fiilî görevini doğru sınıfla eşleştirir ve sınıf eğitimini açıklamalı soru ile dijital tekrar araçlarıyla destekler.