Otomobille yolcu taşımacılığında A1 ve A2 ayrımı
A türü yetki belgeleri işletmenin taşıma faaliyetine göre düzenlenir; sürücünün SRC belgesi veya yöneticinin ODY/ÜDY yeterliliğiyle aynı belge değildir.
- Kapsam
- Yurt İçi Otomobil İşletmeleri
- İlk adım
- Taşıma Modelini Tanımlayın
- Son kontrol
A Türü Hangi İşletmeleri İlgilendirir?
Yurt İçi Otomobil İşletmeleri
Otomobille tarifeli veya tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı planlayan ve A1 kapsamını araştıran firmalar.
Uluslararası Transfer Firmaları
Otomobille sınır aşan tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı için A2 faaliyet alanını değerlendiren işletmeler.
Sürücü ve Yönetici Kadroları
Firma yetkisi ile kişisel SRC, ODY ve ÜDY yeterliliklerinin birbirinden farklı sorumluluklar olduğunu anlamak isteyen ekipler.
İş Modelinden Resmî Başvuruya
Taşıma Modelini Tanımlayın
Faaliyetin yurt içi veya uluslararası, tarifeli veya tarifesiz ve otomobille ticari yolcu taşıma niteliğini belirleyin.
A1 ya da A2 Kapsamını Seçin
Yurt içi faaliyet için A1, uluslararası tarifesiz faaliyet için A2 koşullarının işletmeye uygunluğunu resmî hizmette karşılaştırın.
İşletme ve Personel Belgelerini Ayırın
Firma yetki belgesi başvurusunu UAB/e-Devlet kanalından; sürücü ve yönetici yeterliliklerini kendi eğitim ve belge süreçlerinden yürütün.
A1 ve A2 Aynı Belge Değildir
A türü yetki belgeleri, otomobille ticari yolcu taşımacılığı yapan işletmeler için Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında düzenlenen firma belgeleridir. A1 ve A2 ayrımında aracın otomobil olması kadar, faaliyetin coğrafi kapsamı ve tarifeli ya da tarifesiz niteliği önemlidir. Şirketin hizmet tanımı netleşmeden yalnızca belge adına bakarak başvuru sınıfı seçilmemelidir.
A1 yurt içinde otomobille tarifeli veya tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı; A2 ise otomobille uluslararası tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı alanına yöneliktir. Bu sayfa ücret, sermaye, taşıt sayısı, kapasite veya araç yaşı gibi değişebilen başvuru değerleri vermez. Güncel başvuru koşulları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetki belgesi hizmetinde işletme dosyası üzerinden görülür.
Başvuru öncesinde ticaret sicilindeki faaliyet, araçların kullanım biçimi, yolcu sözleşmesi ve operasyonun gerçek işleyişi aynı taşıma modelini göstermelidir. İnternet sitesinde kullanılan “VIP transfer”, “özel araç” veya “şoförlü ulaşım” gibi ticari ifadeler tek başına belge sınıfı oluşturmaz. Yetki türü, yapılan taşımanın hukuki ve fiilî niteliğine göre belirlenir; tanıtım metniyle operasyon kaydı arasında uyumsuzluk bırakılmamalıdır.
A Türü Yetki Belgelerinin Ayrıntıları
Otomobil, yolcu ve ticari faaliyet birlikte değerlendirilir
A türünün ayırt edici unsuru, yolcu taşımasının otomobille ve ticari faaliyet kapsamında yapılmasıdır. Aracın ruhsat niteliği, hizmetin ücret karşılığı sunulması, güzergâh ve sözleşme yapısı faaliyet tanımını etkileyebilir. Otobüsle yapılan yolcu taşımacılığı B veya D türlerine; eşya taşımacılığı ise farklı yetki belgesi gruplarına girer. Bu yüzden A belgesi, bütün yolcu taşıma faaliyetlerini kapsayan genel bir işletme izni olarak düşünülmemelidir.
Tarifeli taşıma, önceden belirlenmiş bir taşıma hattı veya hizmet düzeniyle; tarifesiz taşıma ise belirli bir grup ya da talebe bağlı planlanan seferlerle ilişkilidir. A1 içinde yurt içi tarifeli ve tarifesiz otomobil taşımacılığı bulunurken A2 uluslararası tarifesiz otomobil taşımacılığına yönelir. İş modelindeki küçük bir değişiklik, başvuru sınıfını ve ek izinleri etkileyebilir.
Yurt içi hizmet ile uluslararası transfer aynı yetki alanı değildir
A1 belgesi, Türkiye sınırları içindeki otomobille ticari yolcu taşıma hizmetleri için değerlendirilir. Tarifeli veya tarifesiz modelin işletme planında açık olması; yolcu kabulü, hizmet sözleşmesi, araç kullanımı ve operasyon düzeninin bu modele göre kurulması gerekir. Havalimanı transferi gibi bir hizmetin adı tek başına belge türünü belirlemez; taşımanın başlangıç-bitiş noktası ve işletme modeli incelenir.
A2 belgesi, sınır aşan ve tarifesiz otomobil yolcu taşımacılığına ilişkindir. Uluslararası faaliyet, yalnızca yolcunun yabancı olması veya rezervasyonun yurt dışından yapılması demek değildir; taşımanın fiilen ülke sınırını aşan niteliği önemlidir. Gümrük, sınır geçişi, ikili düzenlemeler ve taşıma sözleşmesi gibi ek sorumluluklar işletmenin operasyon planında ayrıca yer alabilir.
Firma yetkisi, sürücü belgesi ve yönetici yeterliliği üç ayrı katmandır
A1 veya A2 işletme adına düzenlenen taşıma yetki belgesidir. Aracı kullanan kişinin uygun sürücü belgesi ve faaliyete göre gerekli SRC türü kişisel yeterliliktir. İşletmede aranan ODY veya ÜDY ise yönetici mesleki yeterliliğidir. Bu belgeler birbirinin yerine geçmez: firmanın A belgesi sürücüye SRC kazandırmaz, sürücünün SRC belgesi de şirkete A türü işletme yetkisi vermez.
Irmak SRC, MEB tarafından yetkilendirilmiş SRC, ODY ve ÜDY eğitim kurumudur. A1/A2 firma yetki belgesi düzenlemez, satmaz veya UAB başvurusunu sonuçlandırmaz. İşletme başvurusu UAB ve e-Devlet üzerindeki resmî yetki belgesi hizmetlerinden yürütülür. Kurumumuz yalnızca kadronuzdaki sürücü ve yöneticilerin uygun kişisel eğitim programlarını anlamalarına yardımcı olabilir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
A1 ve A2 Hakkında Yanıtlar
A1 ve A2 arasındaki temel fark nedir?
A1 yurt içi tarifeli veya tarifesiz otomobil yolcu taşımacılığına, A2 uluslararası tarifesiz otomobil yolcu taşımacılığına yöneliktir.
A belgesi SRC belgesi yerine geçer mi?
Hayır. A belgesi işletmenin taşıma yetkisidir; SRC sürücünün kişisel mesleki yeterliliğidir.
Irmak SRC A1 veya A2 başvurusu yapar mı?
Hayır. Irmak SRC firma yetki belgesi başvuru hizmeti sunmaz; SRC/ODY/ÜDY eğitim ve bilgilendirmesi sağlar.
Başvuru ücretini ve araç koşullarını nereden öğrenebilirim?
Değişebilen resmî koşullar UAB yetki belgesi hizmetinde işletme ve başvuru türüne göre görüntülenir.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.