İşletmeden sürücüye TMGD ve SRC 5 görev ayrımı
Tehlikeli madde taşımacılığında danışmanlık, işletme, sürücü, eğitim ve taşıma rollerini aynı güvenlik zincirinde doğru konumlandırın.

Bu Rehber Kimler İçin?
Tehlikeli Maddeyle İş Yapan İşletmeler
Gönderen, paketleyen, dolduran, yükleyen, taşıyan, boşaltan veya alıcı rollerinden birini üstlenen firmalar.
TMGD ve TMGDK Hizmeti Arayanlar
Danışman kişi ile danışmanlık kuruluşunun yetki ve hizmet sınırlarını karşılaştıran işletmeler.
SRC 5 / ADR Sürücüleri
Taşıma sırasında kişisel sürücü yeterliliğinin TMGD görevinden neden farklı olduğunu öğrenmek isteyenler.
Maddeden Teslim Kaydına
Maddeyi ve Faaliyet Rolünü Tanımlayın
Maddenin ADR sınıfını, miktarını, ambalajını ve işletmenin gönderen, yükleyen, taşıyan, boşaltan veya alıcı rollerini kaydedin.
Yükümlülük ve Yetkileri Eşleştirin
İşletme kapsamını, TMGD/TMGDK ihtiyacını, taşıyıcı yetkisini, araç şartlarını ve sürücünün SRC 5 kaydını ayrı ayrı değerlendirin.
Taşıma ve Kayıt Zincirini Kurun
Sınıflandırma, paketleme, işaretleme, belge, yükleme, taşıma, teslim ve olay kayıtlarını yetkili taraflar arasında izlenebilir hâle getirin.
TMGD, TMGDK ve SRC 5 Nedir?
TMGD, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanıdır. Bakanlık tarafından ilgili taşıma modunda yetkilendirilen gerçek kişi; işletmenin tehlikeli madde faaliyetlerini güvenlik kuralları açısından değerlendirir, uygulamaları izler, raporlar ve iyileştirme önerileri geliştirir. TMGDK ise mevzuata göre yetkilendirilmiş danışmanlık kuruluşudur. Danışman kişi ile kuruluş aynı kavram değildir; hizmet sözleşmesi, görevlendirme ve kayıtlar yetki durumuyla uyumlu yürütülmelidir.
TMGD ile SRC 5/ADR mesleki yeterlilik belgesi de birbirinin yerine geçmez. SRC 5, tehlikeli madde taşıyan aracı kullanan sürücünün görevine yönelik mesleki yeterliliktir. TMGD işletmenin güvenlik süreçlerine danışmanlık eder; sürücünün yerine araç kullanmaz, taşıma firmasının yetki belgesi yerine geçmez ve yükün doğru sınıflandırılmasına ilişkin diğer tarafların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Her kişinin ve kuruluşun kendi görev kaydı ayrıca bulunur.
Bir işletmenin TMGD yükümlülüğü yalnız faaliyet adındaki tek bir kelime veya sabit bir tonaj cümlesiyle belirlenemez. Tehlikeli maddenin sınıfı, taşıma kategorisi, miktarı, ambalajı, taşıma modu, muafiyet koşulları ve işletmenin gönderici, paketleyici, doldurucu, yükleyici, taşıyıcı, boşaltıcı veya alıcı rolü birlikte ele alınır. Tehlikeli atık taşımaları ayrıca atığın sınıflandırması, çevre kayıtları ve ilgili Bakanlık süreçleriyle kesişebilir.
Irmak SRC’nin TMGDK olduğu, tehlikeli atık taşıma lisansı verdiği veya Bakanlık adına işlem yaptığı yönünde doğrulanmış bir yetki bu içerikte ileri sürülmez. Kurumun doğrulanmış hizmeti SRC/ODY/ÜDY eğitimidir; SRC 5/ADR eğitimi için de güncel UAB yetkili kuruluş listesi esas alınır. TMGD eğitimi ve sınavı UAB sistemi altında yürütülür; adaylar tarihleri Bakanlığın yayımladığı güncel sınav takviminden takip etmelidir.
Tehlikeli Madde Taşımacılığının Üç Katmanı
İşletme, TMGD, TMGDK, sürücü ve eğitim kuruluşu farklı sorumluluk taşır
İşletme kendi faaliyetini doğru tanımlamak, gerekli yetkileri kurmak ve güvenli çalışma düzenini sürdürmekle sorumludur. TMGD riskleri izler, prosedürleri değerlendirir, yıllık rapor ve olay incelemesi gibi danışmanlık görevlerini yürütür. TMGDK, yetkili organizasyon yapısı içinde danışmanlık hizmeti sunar. Taşıyıcı ve sürücü ise fiilî taşımanın güvenli icrasında kendi görevlerini yerine getirir.
Eğitim kuruluşu yalnız yetkilendirildiği program kapsamında eğitim verebilir. TMGD adayının eğitimi, sınav başvurusu ve sertifika süreci ile SRC 5 sürücüsünün eğitim ve sınav yolu ayrı sistemlerdir. Bir işletmenin danışmanla sözleşme yapması, uygun olmayan ambalajı, eksik taşıma belgesini veya yetkisiz sürücüyü kendiliğinden uygun hâle getirmez.
Sınıflandırmadan teslim kaydına her adım bir sonrakini etkiler
Doğru sınıflandırma; uygun ambalaj, işaret, etiket, taşıma belgesi, araç ve operasyon koşullarının temelidir. Gönderen madde bilgisini doğru sağlamalı, paketleyen ve dolduran uygun ekipmanı kullanmalı, yükleyen uyumluluk ve sabitleme kurallarını gözetmeli, taşıyıcı araç ve belge düzenini kurmalı, sürücü talimatlara uygun hareket etmeli, boşaltan ve alıcı teslimi güvenli biçimde kapatmalıdır.
Rota, tünel, park, sıcaklık, birlikte yükleme, temizlik veya koruyucu ekipman gereklilikleri taşınan maddeye göre değişebilir. Olay, sızıntı, hasar veya yanlış evrak görüldüğünde yalnız teslimi hızlandırmaya odaklanılmaz; alan güvenliği sağlanır, yetkili kişiler bilgilendirilir ve olay kaydı oluşturulur. Kayıt zinciri tekrarın önlenmesi için gerçek nedenleri görünür kılar.
Yetkili kuruluş ve güncel resmî takvim birlikte kontrol edilir
TMGD eğitim kuruluşları UAB tarafından ayrıca yetkilendirilir. Aday, eğitim almadan önce kuruluşun güncel listede yer aldığını, hangi taşıma modu için yetkili olduğunu ve program kaydının resmî sisteme uygun yürütüldüğünü kontrol eder. Sınav başvuru, eğitim tamamlama ve ödeme tarihleri dönemsel takvimde değişebilir; bu nedenle tarih bilgisi sabit reklam cümlesi yerine resmî takvim üzerinden izlenir.
Belge alındıktan sonra mesleki sorumluluk devam eder. Danışman işletmenin gerçek faaliyetini yerinde anlayabilmeli, kayıtları inceleyebilmeli ve çıkar çatışmasından uzak çalışmalıdır. İşletme de danışmana doğru veri ve erişim sağlamalı, önerileri sorumlu birimlerle takip etmelidir. Denetim günü için hazırlanmış dosya değil, günlük operasyonda yaşayan bir güvenlik düzeni hedeflenir.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
İşletme ve Sürücüler İçin Yanıtlar
TMGD ile SRC 5 aynı belge midir?
Hayır. TMGD işletmeye güvenlik danışmanlığı yapan yetkili kişidir; SRC 5/ADR tehlikeli madde taşıyan sürücünün kişisel yeterliliğidir.
TMGDK nedir?
İlgili mevzuata göre yetkilendirilmiş tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kuruluşudur; TMGD olan gerçek kişiden farklı bir yapıdır.
Her tehlikeli madde işletmesi aynı koşulla TMGD bulundurur mu?
Kapsam; madde, miktar, taşıma kategorisi, rol ve muafiyetler birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Tehlikeli atık için tek bir taşıma lisansı yeterli midir?
Atığın ve tehlikeli maddenin sınıfı, taşıma faaliyeti, ADR şartları, çevre kayıtları ve taraf yetkileri birlikte değerlendirilir.
Irmak SRC TMGD belgesi veya tehlikeli atık lisansı verir mi?
Hayır. Bu içerik kurumumuzu TMGDK ya da lisans veren makam olarak sunmaz; güncel yetkiler resmî UAB listelerinden doğrulanır.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.