SRC'siz taşımada sürücü ve işletmeci ayrı sorumludur
Ceza tutarını tek rakam gibi değil; belgesiz sürüşün tarafları, kanuni dayanağı ve işe başlamadan önceki belge kontrolüyle birlikte okuyun.
- Kapsam
- Ticari Taşıt Sürücüleri
- İlk adım
- Görevi ve Belge Türünü Eşleştirin
- Son kontrol
Bu Belge Kimler İçin Zorunludur?
Ticari Taşıt Sürücüleri
Görevine uygun SRC belgesi olmadan araç kullanmanın kendi sorumluluğunu öğrenmek isteyen sürücüler.
Araç Sahipleri ve İşletmeciler
Sürücüyü görevlendirirken belge kontrolünün işletme tarafındaki karşılığını anlamak isteyenler.
Filo ve Operasyon Yöneticileri
Araç çıkışından önce ehliyet, SRC, psikoteknik ve işletme belgelerini düzenli kontrol etmek isteyen ekipler.
Adım Adım Başvuru ve Sınav Yolu
Görevi ve Belge Türünü Eşleştirin
Sürücünün yolcu/eşya-kargo, yurt içi/uluslararası veya kurye görevine uygun SRC türünü belirleyin.
Kişi ve İşletme Kayıtlarını Ayırın
Sürücünün SRC ve psikoteknik kayıtlarını, işletmenin yetki belgesi ile taşıt kartından ayrı ele alın.
Eksikliği Araç Çıkmadan Tamamlayın
Belge yoksa veya görevle uyuşmuyorsa sürücüyü sefere çıkarmadan eğitim ve başvuru sürecini başlatın.
Mevzuat Standartları ve Eğitim Detayları
4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, ticari yük ve yolcu taşımacılığında çalışan şoförlerin sürücü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını zorunlu tutar. Kanunun 26'ncı maddesinde belge olmadan taşıt kullanan şoför ile onu çalıştıran işletmeci ayrı taraflar olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle internette görülen tek bir toplam rakam, yaptırımın kime ve hangi fiile uygulandığını anlatmak için yeterli değildir.
2026 yılında 26/1-l kapsamındaki alt tutarlar, sürücü için 4.392 TL ve işletmeci için 10.666 TL olarak uygulanmaktadır. İki ayrı muhataba ilişkin bu tutarların toplamı 15.058 TL'dir; ancak idari işlem sürücü ve işletmeci yönünden ayrı ayrı kurulur. Tutarlar her yıl yeniden değerleme esaslarıyla değişebildiği için bu sayfa 2026 dönemi için tarihlendirilmiştir. Kanundaki temel tutar, uygulama yılına taşınırken ilan edilen yeniden değerleme oranları esas alınır; Gelir İdaresi 2025 yılı oranını 2026 uygulamaları için yüzde 25,49 olarak ilan etmiştir.
Ceza, yanlış SRC türüyle her işi yapabileceğiniz anlamına gelmez. SRC 2 yurt içi yolcu, SRC 4 yurt içi eşya-kargo içindir; uluslararası faaliyette SRC 1 veya SRC 3 kapsamı gerekir. Motosiklet veya mopedle ticari kurye gönderisi taşıyanlar için 2026 mevzuatında ayrı SRC Kurye türü bulunur. Görev ile belgenin uyuşmaması, yalnız kartın var olup olmadığına bakılan yüzeysel bir kontrolden daha geniş bir uyum sorunudur.
En güvenli yaklaşım, cezayı sonradan öğrenmek değil araç sefere çıkmadan önce belge matrisi kullanmaktır. Sürücünün uygun ehliyeti, göreve uygun SRC türü ve gerekiyorsa geçerli psikoteknik raporu; işletmenin taşıma yetki belgesi, aracın taşıt kartı ve faaliyete özgü diğer kayıtları ayrı satırlarda takip edilmelidir. Irmak SRC eğitim ve mesleki yeterlilik tarafını açıklar; işletme yetki belgeleri için sitedeki belge rehberi ve uygunluk aracı ayrı bir karar desteği sunar.
Kapsamlı Mevzuat ve Sürüş Standartları
Belgesiz sürüşte iki ayrı muhatap
Sürücü yönünden 4.392 TL tutar, SRC belgesi gereken ticari taşıtı uygun mesleki yeterlilik olmadan kullanan kişiye ilişkindir. İşletmeci yönünden 10.666 TL tutar ise böyle bir sürücüyü taşıma faaliyetinde çalıştıran tarafın sorumluluğudur. Toplam tutar iki kişiye ait yaptırımın matematiksel toplamıdır; tek kişiye kesilen tek kalem gibi sunulmamalıdır.
Kanun aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci ceza verilmeyeceğini belirtir. Bu hüküm belgesiz faaliyeti 48 saat boyunca serbest hâle getirmez. Eksiklik tespit edildiğinde sürücünün görevlendirilmesi durdurulmalı ve doğru belge tamamlanmalıdır. Tekrarlayan ihlaller ayrıca genel kabahat ve uygulama hükümleri çerçevesinde daha ağır sonuçlar doğurabilir.
Kartın bulunması kadar doğru türün bulunması önemlidir
Yolcu taşıyan bir sürücü ile eşya-kargo taşıyan bir sürücünün yeterlilik kapsamı aynı değildir. Uluslararası ve yurt içi faaliyet ayrımı da belge seviyesini değiştirir. İşletmenin günlük operasyonu değiştiğinde çalışanların SRC kayıtları yeniden eşleştirilmelidir. Örneğin yalnız yurt içinde çalışan SRC 4 sahibi sürücü uluslararası eşya seferine görevlendirilemez.
SRC, ehliyetin veya psikoteknik raporun yerine geçmez. Ehliyet araç sınıfını kullanma yetkisini, SRC ticari taşıma mesleki yeterliliğini, psikoteknik ise sağlık mevzuatındaki sürüş becerileri değerlendirmesini gösterir. İşletmenin K, B, D veya diğer yetki belgesi de sürücü belgesi değildir. Denetim hazırlığı bu kayıtları tek başlık altında eritmeden yönetmelidir.
Ceza riskini azaltan araç çıkış listesi
Filo listesinde her sürücü için ehliyet sınıfı, SRC türü, psikoteknik rapor tarihi ve görev alanı; her araç için ruhsat bilgisi, taşıt kartı ve bağlı olduğu yetki belgesi tutulabilir. Belge görselini genel mesajlaşma grubunda paylaşmak yerine erişimi sınırlandırılmış kurumsal kayıt kullanılmalıdır. Süresi veya kapsamı değişen kayıtlar için sorumlu kişi ve yenileme tarihi belirlenmelidir.
Yeni sürücü işe başladığında yalnız 'SRC var mı?' sorusu sorulmamalıdır. Belgenin türü, yapılacak iş ve güzergâh birlikte değerlendirilmelidir. Eksik bulunan sürücü için Irmak SRC'de doğru program belirlenir; eğitim, devam ve MEB e-sınav süreci planlanır. İşletme yetki belgesi tarafında ise taşıma modeline uygun UAB belgesi ayrıca ele alınır.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Merak Edilen Konular
2026 SRC belgesiz araç kullanma cezası ne kadar?
2026 alt tutarı sürücü için 4.392 TL, işletmeci için 10.666 TL'dir. Bunlar iki ayrı muhataba uygulanan yaptırımlardır; matematiksel toplam 15.058 TL'dir.
Ceza sadece sürücüye mi kesilir?
Hayır. 4925 sayılı Kanun belgesiz taşıt kullanan sürücü ile onu çalıştıran işletmeciyi ayrı ayrı düzenler.
Yanlış SRC türüyle araç kullanmak sorun olur mu?
Evet. Belgenin fiilî yolcu/eşya-kargo ve yurt içi/uluslararası görevi kapsaması gerekir. Kartın varlığı tek başına her taşıma işini karşılamaz.
SRC belgesi varsa psikoteknik aranmaz mı?
SRC ve psikoteknik farklı yükümlülüklerdir. Görevin sağlık mevzuatı kapsamında psikoteknik gerektirmesi hâlinde ikisi birlikte bulunur.
Ceza tutarı her yıl aynı mı kalır?
Hayır. İdari para cezaları yıllık yeniden değerleme uygulamalarıyla değişebilir. Bu sayfadaki rakamlar 2026 yılı için tarihlendirilmiştir.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.