F1 ile yurtiçi yolcu hizmetlerine acentelik
F1, yetkili yurtiçi yolcu taşıyıcılarının hizmetlerini sözleşmeyle yolcuya sunan acenteler için düzenlenen firma belgesidir.
F1 Yetki Belgesi Kimler İçin?
Terminal ve Bilet Acenteleri
Yurtiçi tarifeli yolcu seferleri için bilet, rezervasyon ve satış desteği sunan işletmeler.
İnternet Üzerinden Satış Yapanlar
Taşıyıcı hizmetlerini dijital kanalda acentelik ilişkisiyle sunan gerçek veya tüzel kişiler.
Yeni Acente Açacak İşletmeler
Faaliyet yeri, temsil sözleşmesi ve satış kayıtlarını F1 kapsamına göre kurmak isteyen girişimler.
Faaliyet Modelinden Uygunluk Kontrolüne
Temsil Edilecek Taşıyıcıyı Belirleyin
Satışı yapılacak seferin taşıyıcısını, yetki alanını ve acentenin sözleşmeyle üstleneceği görevleri netleştirin.
Büro ve Sermaye Yapısını Kurun
Faaliyet yerinin il, ilçe veya diğer yerleşim statüsüne göre F1 dosyasındaki işyeri ve sermaye düzenini eşleştirin.
Satış ve Yolcu Bilgisini Düzenleyin
Bilet, tahsilat, değişiklik, iptal ve yolcu bilgilendirme kayıtlarının taşıyıcı verisiyle aynı olmasını sağlayın.
F1 Belgesini Doğru Konumlandırın
F1 yetki belgesi, yurtiçi yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacak işletmeler adına düzenlenir. Acente yolcuyu kendi taşıtıyla götüren taraf değildir; yetkili taşıyıcının seferini sözleşme sınırları içinde tanıtır, satar ve satış sonrası işlemleri yürütür. Bu nedenle işletmenin tabelasında turizm, bilet veya seyahat yazması tek başına F1 kapsamını doğurmaz. Temsil edilen taşıyıcı, sunulan hat, düzenlenen bilet ve tahsilat kaydı aynı ticari ilişkiyi göstermelidir.
F1 başvurusunda faaliyet yerinin niteliği önem taşır. Güncel Karayolu Taşıma Yönetmeliği il merkezinde 6.000 TL, ilçede 2.000 TL sermaye veya işletme sermayesi ile acentelik hizmetine elverişli müstakil büro ya da birleşik terminal içindeki uygun kullanım alanını düzenler. Köy, kasaba ve beldeler için sermaye şartına ilişkin ayrı uygulama bulunur. Her şube işletmenin hizmet alanını büyüttüğü için sermaye ve kayıt yapısı da şube düzeniyle birlikte ele alınır.
F1 acentesi en fazla on firma ile ve Yönetmelikte sayılan yurtiçi tarifeli yolcu taşıyıcılarıyla sözleşme ilişkisi kurabilir; D4 ile yapılan sözleşmeler için ayrıca düzenlenen istisna bulunur. Sözleşmede bilet düzenleme, tahsilat, iptal, değişiklik, yolcu bilgilendirmesi ve veriye erişim görevleri belirsiz bırakılmamalıdır. Taşıyıcıyla ilişkisi biten bir seferin satışta tutulması hem yolcuyu yanıltır hem acente kayıtlarının gerçek faaliyetle bağını koparır.
Yalnız internet üzerinden çalışacak F1 işletmeleri için mevzuatta sözleşme yapılabilecek firma sayısı ve belge ücretine ilişkin özel hüküm vardır. Dijital satış, fiziki gişedeki sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Yolcu taşıyıcının kim olduğunu, kalkış ve varış noktasını, bilet koşullarını, toplam bedeli ve destek kanalını ödeme öncesinde görebilmelidir. Kimlik ve iletişim verisi yalnız gerekli ölçüde alınmalı; taşıyıcıya güvenli aktarılmalı ve yetkisiz erişime karşı korunmalıdır.
F1 işletme belgesidir; SRC, ODY veya ÜDY değildir. Yolcuyu fiilen taşıyan sürücünün göreve uygun SRC 2 yeterliliği, taşıyıcı şirketin D veya ilgili başka firma yetkisi ve o taşıyıcıda aranabilecek yönetici belgeleri ayrı katmanlardır. F1 için Madde 40/34 kapsamında ODY veya ÜDY bulundurma zorunluluğu sayılmamıştır. Irmak SRC, firma adına F1 düzenlemez; MEB yetkili kurum olarak sürücü ve yönetici eğitimleri sunar.
F1 İçin Faaliyet, Kadro ve Operasyon Planı
Bileti satan taraf ile seferi yapan taraf açıkça görünür olmalıdır
Acentenin kendi markasını kullanması, seferin taşıyıcısını görünmez hâle getirmemelidir. Yolcunun satın aldığı taşıma hizmetinden hangi firmanın sorumlu olduğu bilette ve satış ekranında anlaşılmalıdır. Acente yalnız sözleşmeyle verilen temsil yetkisi içinde işlem yapar; araç, sürücü ve sefer güvenliği fiilî taşıyıcının operasyonudur.
Değişiklik veya iptal halinde yolcunun acente ile taşıyıcı arasında dolaştırılması güven kaybı yaratır. Bildirim kanalı, iade yöntemi, tahsilat sorumluluğu ve işlem süresi sözleşmede tanımlandığında yolcu tek ve tutarlı cevap alır. Satış ekibinin güncel hat ve tarife verisine erişmesi yanlış bilet düzenlenmesini azaltır.
Her işlem aynı sefer ve yolcu kaydına bağlanır
Rezervasyon, ödeme, bilet, değişiklik ve iptal işlemleri birbirinden kopuk notlarda tutulmamalıdır. İşlem zamanı, satış kanalı, sefer, taşıyıcı ve tahsilat bilgisi aynı kayıt zincirinde izlenebilirse uyuşmazlık daha hızlı çözülür. Dijital kanalda yetkisiz erişim, sahte ödeme bağlantısı ve yanlış kişiye bilet gönderme riskleri için erişim sınırları kurulmalıdır.
Yolcudan yalnız taşıma ve yasal kayıt için gerekli bilgiler alınır. Çalışanın bütün müşteri listesine erişmesi yerine görevine göre yetki verilmesi, işlem geçmişinin kaydedilmesi ve ayrılan personelin erişiminin kapatılması gerekir. Bu düzen hem hizmet kalitesini hem kişisel veri güvenliğini destekler.
Acentenin firma yetkisi taşıyıcı kadrosunun kişisel belgelerine dönüşmez
F1 sahibi işletmenin kendi adına SRC 2 bulundurması, acentelik belgesinin şartı olarak okunmaz. SRC 2, yolcu aracını Türkiye içinde kullanan sürücünün kişisel mesleki yeterliliğidir. ODY 2 ve ÜDY 2 ise ilgili yurtiçi yolcu taşıyıcısında orta veya üst düzey yönetim sorumluluğunu gösterir.
F1 sayfasından SRC 2, ODY 2 ve ÜDY 2 içeriklerine verilen bağlantılar belge zorunluluğu iddiası değil, acentenin birlikte çalıştığı taşıma ekosistemini açıklayan anlam ilişkileridir. İşletmenin F1 dosyası UAB/e-Devlet kanalında, kişisel eğitim süreçleri ise yetkili eğitim kurumunda ayrı yürütülür.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
F1 Hakkında Sık Sorulan Sorular
F1 belgesiyle yolcu taşınabilir mi?
F1 acentelik yetkisidir. Yolcuyu fiilen taşıyan işletmenin kendi taşıma yetkisi, uygun aracı ve belgeli sürücüsü bulunur.
F1 için kaç firmayla acentelik sözleşmesi yapılabilir?
Güncel Yönetmelik F1 için genel olarak en fazla on firma sınırı düzenler; D4 sözleşmeleri ve yalnız internetten faaliyet modeli için özel hükümler bulunur.
F1 sahibi işletmede ODY veya ÜDY zorunlu mudur?
F1, Madde 40/34'te yönetici yeterliliği bulundurma zorunluluğu sayılan belge türleri arasında değildir.
F1 ile F2 arasındaki fark nedir?
F1 yurtiçi yolcu acenteliğine, F2 yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu acenteliğine yöneliktir.
Firma Yetkisinden Kişisel Yeterliliğe
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.