B1 ile düzenli hat ve sefer işletmeciliği
B1, otobüsle ticari ve tarifeli yolcu taşımacılığı yapan firmanın yetkisidir; hat düzeni, yolcu hizmeti ve işletme kayıtları birlikte yürütülür.
Tarifeli Otobüs Faaliyetinin Bileşenleri
Düzenli Hat İşletmeleri
Belirlenmiş güzergâh ve sefer planıyla otobüs yolcu taşımacılığı yapan ticari firmalar.
Terminal ve Bilet Operasyonları
Yolcu kabulü, sefer duyurusu, bilet ve terminal süreçlerini kurumsal yapıda yöneten işletmeler.
B1 Kadroları
Firma yetkisi yanında sürücü SRC ve yönetici ODY/ÜDY gerekliliklerini ayırmak isteyen ekipler.
Sefer Planından Başvuruya
Hat ve Sefer Düzenini Kurun
Güzergâh, kalkış-varış noktaları ve tarifeli hizmet modelini gerçek operasyonla uyumlu tanımlayın.
Firma Koşullarını Tamamlayın
UAB/e-Devlet hizmetindeki güncel B1 işletme, araç ve kayıt koşullarını başvuru dosyasında sağlayın.
Sürücü ve Yönetici Belgelerini Ayrı Yönetin
Otobüs sürücülerinin SRC yeterliliği ve işletmenin yönetici yükümlülüğü, firma yetki belgesinden ayrı kayıtlardır.
B1 Düzenli Ticari Taşımadır
B1 yetki belgesi otobüsle ticari ve tarifeli yolcu taşımacılığı yapan işletmeler içindir. Tarifeli faaliyet; yolcunun önceden belirlenmiş hat, durak, zaman veya sefer düzeni üzerinden hizmete eriştiği kurumsal bir modeldir. Düzenli hizmet sunumu, yalnız araç çalıştırmayı değil yolcu bilgilendirmesi, kayıt, güvenlik ve hizmet sürekliliğini de kapsar. Hat bilgilerinin yolcuya açık, anlaşılır ve fiilî uygulamayla uyumlu olması gerekir.
B1, belirli grup için tek sefer düzenleyen tarifesiz B2 modeliyle aynı değildir. İşletmenin internet ilanı, bilet yapısı, terminal kullanımı ve fiilî seferleri tarifeli beyanıyla örtüşmelidir. Ücret ve taşıt koşulları değişebileceğinden rakamsal değerler yerine resmî başvuru ekranındaki güncel firma dosyası esas alınır.
B1 belgesi, otobüsle uluslararası ve tarifeli ticari yolcu taşımacılığı yapan işletmenin yetkisidir. Tarifeli model; ilan edilmiş hat, güzergâh, durak, sefer düzeni ve bilet ilişkisiyle süreklilik taşır. İşletme yalnız tek bir seferi değil; araç kapasitesini, sürücü vardiyasını, terminal ve acente bağlantılarını, yolcu bilgilendirmesini, bagaj sürecini ve sınır geçişlerini düzenli bir hizmet ağı olarak yönetir. Gecikme, iptal, aktarma veya araç değişikliği gibi durumlarda yolcunun güvenliği ve bilgilendirilmesi kayıtlı süreçlerle yürütülmelidir. B1 firmaya aittir; uluslararası hatta görev yapan sürücünün SRC 1, ilgili ehliyet ve psikoteknik şartları, orta ve üst düzey yöneticilerin de faaliyet kapsamına uygun yeterlilikleri ayrı yükümlülüklerdir.
Tarifede yapılan saat, durak veya güzergâh değişikliği yalnız operasyon ekibinin iç notu olarak kalmamalıdır. Bilet ve acente kanalları aynı bilgiyle güncellenmeli; yolcuya değişikliğin etkisi, yeni hareket zamanı ve varsa aktarma düzeni açık biçimde bildirilmelidir.
B1 Faaliyetinin Üç Katmanı
Hat, zaman ve yolcu erişimi birlikte planlanır
Tarifeli otobüs taşımacılığında güzergâh ve sefer yapısı işletmenin temel ürünüdür. Yolcu, hizmeti belirlenmiş düzen üzerinden satın alır; kalkış-varış bilgisi, durak veya terminal kullanımı ve sefer değişiklikleri açık biçimde yönetilir. B1 başvurusu ile sahadaki operasyon arasında tutarlılık kurulması yolcu hakları ve idari denetim açısından önemlidir.
Tarifeli hizmette kapasite yönetimi, bilet kaydı, bagaj sorumluluğu, gecikme veya iptal iletişimi ve erişilebilir yolcu hizmeti sürekli operasyonun parçalarıdır. Belge alınması bu görevleri kendiliğinden tamamlamaz; işletme kalite ve güvenlik süreçlerini her seferde uygulamalı, kayıtları öngörülen süre boyunca korumalıdır.
B1’i B2’den ayıran ana unsur tarifedir. B1’de işletme düzenli hat ve sefer planını kamuya sunar; B2’de ise önceden oluşturulmuş grup için tarifesiz sefer düzenlenir. Aynı otobüs tipi kullanılsa bile hizmet sözleşmesi ve operasyon akışı farklıdır.
B1 firma yetkisi diğer faaliyet izinleriyle karıştırılmaz
UAB tarafından düzenlenen B1 yetkisi, otobüs işletmesinin taşıma faaliyeti için ana kurumsal belgedir. Terminal, hat, durak, belediye veya sınır aşan operasyonla ilgili başka izinler faaliyetin yerine göre ayrıca gündeme gelebilir. Bir belgenin varlığı diğer kamu otoritesinin görev alanındaki izni otomatik olarak oluşturmaz.
İşletme yeni hat açtığında, hizmet alanını değiştirdiğinde veya farklı sefer modeline geçtiğinde mevcut yetkinin yeni faaliyete uygunluğu değerlendirilir. Tarifeli yapıdan tur ve grup seferlerine yönelmek B2 alanını; yalnız yurt içi faaliyete özgü bir model ise D belgelerini gündeme getirebilir.
Otobüs sürücüsü ve yönetici için kişisel belgeler ayrıca aranır
B1 şirket adına düzenlenir. Aracı kullanan kişinin uygun ehliyeti, sağlık yükümlülükleri ve taşımaya uygun SRC sınıfı kişisel sorumluluktur. ODY veya ÜDY ise işletmenin orta ya da üst düzey yönetici yeterliliğiyle ilgilidir. Firma belgesi, sürücü ve yönetici kayıtlarının yerine kullanılamaz.
Irmak SRC, MEB yetkili SRC/ODY/ÜDY eğitim kurumudur; B1 firma belgesi düzenlemez veya UAB başvurusu yürütmez. UAB/e-Devlet işlemlerinden ayrı olarak sürücü ve yönetici kadronuzun eğitim programları için kurumumuzdan bilgi alabilirsiniz.
İçeriğin dayandığı kaynaklar
Mevzuat ve belge bilgileri aşağıdaki yayınlar esas alınarak hazırlanmış ve içerik tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Son gözden geçirme:
İçerik kontrolü: Irmak SRC Eğitim Koordinatörlüğü
Tarifeli Otobüs Taşımacılığı
B1 hangi taşıma modeline yöneliktir?
Otobüsle ticari ve tarifeli yolcu taşımacılığına yöneliktir.
B1 ile tur seferi yapılır mı?
Belirli gruba yönelik tarifesiz seferler B2 faaliyet alanı açısından ayrıca değerlendirilir.
B1 sürücünün SRC belgesi midir?
Hayır. B1 şirket belgesidir; SRC sürücünün kişisel yeterliliğidir.
Irmak SRC B1 belgesi verir mi?
Hayır. Kurumumuz yalnız SRC/ODY/ÜDY eğitim ve bilgilendirmesi sunar.
B1 belgesi sürücünün SRC 1 belgesi yerine geçer mi?
Hayır. B1 işletmenin tarifeli uluslararası yolcu taşıma yetkisidir; SRC 1 bu hatta aracı kullanan sürücünün kişisel mesleki yeterliliğidir.
Diğer Eğitim ve Belge Programları
Mesleki Yeterlilik Belgeniz İçin Kayıt Olun
Yeni dönem kayıtları, ders takvimi ve e-sınav randevuları hakkında bilgi almak için kurumumuzla iletişime geçin.